Wymagania automatyzacji w przemyśle chemicznym
Przemysł chemiczny, petrochemiczny i farmaceutyczny stawia najwyższe wymagania bezpieczeństwa. Obecność łatwopalnych par, gazów lub pyłów tworzy atmosfery potencjalnie wybuchowe, w których każde urządzenie elektryczne musi posiadać certyfikat ATEX i być dostosowane do odpowiedniej kategorii strefy zagrożenia.
Realizujemy projekty automatyzacji w środowiskach ATEX – od projektu elektrycznego przez dobór urządzeń, programowanie sterowników bezpieczeństwa (Safety PLC), po kompletną dokumentację i odbiór techniczny instalacji.
Nasze usługi dla branży chemicznej i ATEX
Kluczowe zagadnienia techniczne ATEX
- Klasyfikacja stref – określenie stref 0/1/2 (gazy) i 20/21/22 (pyły) zgodnie z EN 60079-10
- Ex-i (iskrobezpieczeństwo) – separatory i bariery Zenera dla sygnałów przetworników i czujników
- Ex-d (budowa ognioszczelna) – obudowy certyfikowane dla napędów i urządzeń wymagających większej mocy
- Safety PLC (SIL) – sterowniki bezpieczeństwa Siemens SIMATIC S7-1500F do funkcji SIL 1–3
- ESD (Emergency Shutdown) – układy bezpieczeństwa do awaryjnego zatrzymania instalacji
- Detekcja gazów – integracja detektorów gazów z systemem SCADA i ESD
- Dokumentacja ATEX – deklaracje zgodności WE, certyfikaty, oznaczenia Ex, protokoły odbioru
Typowe technologie i producenci
Najczęściej zadawane pytania
Strefy ATEX to obszary zagrożone wybuchem par, gazów lub pyłów. Strefa 0/20 – atmosfera wybuchowa stale obecna, 1/21 – prawdopodobna w normalnych warunkach, 2/22 – rzadka lub krótkotrwała. Cyfry 20–22 dotyczą pyłów, pozostałe – gazów i par. Klasyfikację przeprowadza się na podstawie normy EN 60079-10.
W strefach Ex stosuje się moduły I/O z iskrobezpiecznym separatorem (Ex-i), montowane poza strefą w szafie ogólnego zastosowania. Alternatywą są obudowy Ex-d lub Ex-e, w których umieszcza się standardowe urządzenia. Safety PLC (np. Siemens S7-1500F) obsługuje bezpieczeństwo funkcjonalne i sygnały Ex-i jednocześnie.
Ex-i (iskrobezpieczeństwo) ogranicza energię elektryczną obwodu do poziomu, który nie może zapalić atmosfery wybuchowej – stosowane dla czujników i przetworników. Ex-d (budowa ognioszczelna) to obudowa wytrzymująca wewnętrzny wybuch i zapobiegająca jego propagacji – stosowane dla silników i urządzeń o większej mocy.
Tak – pod warunkiem zastosowania certyfikowanej obudowy Ex-d lub Ex-e dla danej strefy. Tańszą i wygodniejszą alternatywą jest umieszczenie szafy poza strefą i doprowadzenie tylko separowanych sygnałów Ex-i do urządzeń w strefie. Dobór rozwiązania zależy od topografii zakładu i kosztów prowadzenia tras kablowych.
Wymagana jest dokumentacja zgodna z dyrektywą 2014/34/UE: deklaracje zgodności WE dla każdego urządzenia ATEX, certyfikaty badania typu (ATEX II 1G/2G/3G), schemat elektryczny z zaznaczeniem stref, dokumentacja techniczna i protokół odbioru. Instalacja wymaga weryfikacji przez kompetentną osobę zgodnie z EN 60079-17.